tapu

121 haamo'araa

Ko te whakatapu he mahi aroha noa na te Atua e whakaatu te tika me te tapu o Ihu Karaiti ki te tangata whakapono me te whakauru ia ia ki roto. Te haamo'araa e itehia na roto i te faaroo ia Iesu Mesia e na roto i te vairaa mai o te Varua Maitai i roto i te taata. (Roma 6,11; 1. Johannes 1,8-9; Roma 6,22; 2. Teharonika 2,13; Galatia 5, 22-23)

tapu

E ai ki te Rakiri o Concise Oxford, te tikanga tapu "ki te whakaputa i tetahi mea tapu ranei", ki te "pure kia kore ai e kore e hara".1 Ko enei whakamarama e whakaatu ana i te meka e whakamahi ana te Paipera i te kupu "tapu" ki nga tikanga e rua: 1) he mana motuhake, ara, ko te wehea mo te whakamahi a te Atua, me te 2) whanonga morare - ko nga whakaaro me nga mahi e haangai ana ki te mana tapu. Whakaaro me nga mahi e rite ana ki te ara a te Atua.2

Ko te Atua, nana te hunga tapu. Na te tangata nana i wehe te kaupapa mo tena kaupapa, na te tangata e ahei ai te whanonga tapu. He iti noa nga tautohetohe mo te kaupapa tuatahi ka wehea e te Atua nga tangata mo tana kaupapa. Engari he tautohetohe mo te hononga i waenga i te Atua me te tangata e puta mai ana me te whanonga tapu.

Ko nga paatai ​​kei roto: Ko tehea te mahi kaha hei kawe i nga Karaitiana hei whakatapu? Kia pehea te whānuitanga e pai ai nga Karaitiana kia angitu ki te whakahua i o raatau whakaaro me o mahi ki te paerewa hanahana? Me pehea e akiaki ai te Hahi ki ona mema?

Ka whakaatuhia e matou nga tohu e whai ake nei:

  • Ko te whakatapu ka taea i te aroha noa o te Atua.
  • Me whakamatau nga Karaitiana ki te hohou i o raatau whakaaro me o mahi me ta te Atua i pai ai kua whakaaturia i roto i te Paipera.
  • Ko te whakatapu ko te tipu haere whakamua hei whakautu ki ta te Atua hiahia. Kia matapakihia he pehea te tiimata o te whakatapu.

Te whakatapu tuatahi

Mea ino te taata i te pae morare e eita e nehenehe e maiti i te Atua na to ratou iho mana‘o. Na te Atua i timata te houhanga rongo. Ko te mahi atawhai a te Atua e hiahiatia ana i mua i te whakapono me te tahuri ki te Atua. Ko tenei aroha noa kaore e taea te tautohetohe, engari ka whakaae a Orthodoxy ko te Atua te whiriwhiri. E maiti oia i te taata no ta ’na opuaraa e na reira e haamo‘a ai ia ratou aore ra e faataa ê ia ratou no vetahi ê. I nga wa onamata, i whakatapua e te Atua te iwi o Iharaira, a i roto i enei iwi i whakatapua tonu e ia nga Riwaiti (e.g. 3. Mose 20,26:2; 1,6; 5 Mane. 7,6). I tohua e ia mo tana kaupapa.3

Ua faataa-ê-hia râ te mau Kerisetiano na roto i te tahi atu huru: “Te feia i haamo‘ahia i te Mesia ra ia Iesu” (1. Koriniti 1,2). “Ua haamo‘ahia tatou hoê taime e a muri noa ’tu na roto i te tusia o te tino o Iesu Mesia.” (Hebera 10,10).4 Ua haamo‘ahia te mau Kerisetiano na roto i te toto o Iesu (Hebera 10,29; 12,12). Kua kiia he tapu (1. Petrus 2,5. 9) a ka kiia ratou he "tapu" puta noa i te Kawenata Hou. Koia to ratou mana. Ko tenei whakataputanga tuatahi he rite ki te tika (1. Koriniti 6,11). "Na te Atua koutou i whiriwhiri i te tuatahi mo te ora i runga i te whakatapu a te Wairua" (2. Teharonika 2,13).

Engari ko te kaupapa a te Atua mo tana iwi kei tua atu i te korero ngawari o te mana hou - he waahi mo tana whakamahi, a ko tana whakamahi he whakarereketanga morare i roto i tana iwi. Ua ma‘itihia te taata... no te haapa‘o ia Iesu Mesia (1. Petrus 1,2). E faahuru-ê-hia ratou i te hoho‘a o Iesu Mesia (2. Koriniti 3,18). Ehara i te mea e kiia ana he tapu me te tika, kua whanau ano ratou. Ka timata te ora hou ki te whanake, he oranga e tika ana kia noho tapu me te tika. No reira ko te whakatapu tuatahi ka arahi ki te whakatapu o te whakahaere.

Te whakatapua o te whanonga

Ahakoa i roto i te Kawenata Tawhito, i korero te Atua ki tana iwi ko to ratou mana tapu ko te whakarereketanga o te whanonga. E tia i te mau ati Iseraela ia ape i te mau peu viivii no te mea ua maiti te Atua ia ratou4,21). Ua taaihia to ratou tiaraa mo‘a i nia i to ratou auraroraa8,9). Ma nga tohunga e muru etahi hara no te mea he tapu.3. Mohi 21,6-7). Me whakarereke te hunga karakia i o raatau whanonga i te wa e tohua ana ratou (4. Mose 6,5).

Ko ta tatou pooti i roto i a te Karaiti he tikanga matatika. I te mea kua karangahia tatou e te Hunga Tapu, ka akiakihia nga Karaitiana "kia tapu i o koutou haere katoa" (1. Petrus 1,15-16). Ei mau taata maitihia e te mo‘a o te Atua, e tia ia tatou ia faaite i te aau aroha, te hamani maitai, te haehaa, te mǎrû e te faaoromai ( Kolosa. 3,12).

E ere te hara e te viivii i te nunaa o te Atua (Ephesia 5,3; 2. Teharonika 4,3). Ia tamâ te taata ia ratou iho i te mau opuaraa haama, ua “haamo‘ahia” ratou (2. Timotiiti 2,21). Me whakahaere to tatou tinana i runga i te tapu (2. Teharonika 4,4). Mea pinepine te “mo‘a” i te taaihia i te “haavare ore” (Ephesia 1,4; 5,27; 2. Teharonika 2,10; 3,13; 5,23; Taituha 1,8). Ko nga Karaitiana "kua karangatia kia tapu" (1. Koriniti 1,2), "Ki te arahi i te haere tapu" (2. Teharonika 4,7; 2. Timotiiti 1,9; 2. Petrus 3,11). Ua faauehia tatou ia “amui i te haamo‘araa” (Hebera 12,14). Te faaitoitohia ra tatou ia mo‘a (Roma 12,1), te parauhia ra e ua “mo‘a” tatou (Hebera 2,11; 10,14), e te faaitoitohia ra tatou ia tamau i te mo‘a ( Apokalupo 2 Titema.2,11). Kua whakatapua tatou e te mahi a te Karaiti me te noho mai o te Wairua Tapu i roto ia tatou. Ka huri tatou i roto.

Ko tenei rangahau poto o te kupu e whakaatu ana ko te tapu me te whakataputanga he hononga ki te whanonga. Ua faataa te Atua i te taata ei “mo‘a” no te hoê tumu ia nehenehe ratou e ora i te oraraa mo‘a i roto i te peeraa i te Mesia. Ua faaorahia tatou no te faatupu i te mau ohipa maitatai e te mau hotu maitai (Ephesia 2,8-10; Karatia 5,22-23). E ere te mau ohipa maitai i te tumu no te faaoraraa, e hopearaa râ no te reira.

Ua riro te mau ohipa maitatai ei haapapuraa e mea mau te faaroo o te hoê taata (Iakobo 2,18). Te faahiti ra Paulo i te parau no nia i te “faaroo i te faaroo” e te na ô ra oia e na roto i te here te faaroo (Roma 1,5; Karatia 5,6).

Tupu tipu

Ka tae atu nga tangata ki te whakapono ki a te Karaiti, kaore i tino rite ki te whakapono, ki te aroha, ki nga mahi, ki te whanonga ranei. Ka karanga a Paora ki nga Koriniti he hunga tapu mo nga teina, engari he maha nga hara i roto i o raatau oranga. Ko nga whakatupato maha i roto i te Kawana Hou e whakaatu ana kaore ko nga kaipanui anake te ako i nga kaupapa akoakoanga, engari ano nga whakatupato whanonga. Ko ta te Wairua Tapu i whakarereke, engari kaore e pehi i te hiahia o te tangata; e kore te ora tapu e rere aunoa mai i te whakapono. Ko nga Karaiti katoa me whakatau e tika ana ki te mahi i te tika, i te he ranei, ahakoa e mahi ana te Karaiti i roto ia tatou ki te whakarereke i o tatou hiahia.

Ko te "tawhito ahau" kua mate, engari me whakaheke ano e nga Karaitiana (Roma 6,6-7; Epeha 4,22). Me haere tonu tatou ki te patu i nga mahi a te kikokiko, i nga toenga o te tangata tawhito (Roma 8,13; Kolosa 3,5). Noa ’tu e ua pohe tatou i te hara, te vai noa ra te hara i roto ia tatou e eiaha tatou e vaiiho i te reira ia faatere (Roma 6,11-13). Ko nga whakaaro, nga kare-a-roto me nga whakatau me hanga i runga i te ahua o te atua. Ko te tapu he mea hei whai (Hebera 12,14).

Ua faauehia tatou ia maitai roa e ia here i te Atua ma to tatou aau atoa (Mat 5,48;
22,37). No te mau taotiaraa o te tino e te mau toea o te taata tahito, eita tatou e nehenehe e riro ei taata tia roa. Ahakoa ko Wesley, i korero maia mo "te tino pai," i kii kaore ia i kii ko te kore rawa o te he.5 Ko nga tipu ka taea tonu, ka whakahaua. Mena he aroha Karaitiana te tangata, ka whakapau kaha ia ki te ako me pehea te whakaatu pai ake ai, me te iti ake o nga he.

Ua itoito roa te aposetolo Paulo i te parau e “e mo‘a, e te parau-tia, e te hapa ore” to ’na haerea (2. Teharonika 2,10). Engari kaore ia i kii he tino tika. Ua tapae râ oia i taua fa ra, ma te a‘o ia vetahi ê eiaha e mana‘o e ua noaa ia ratou ta ratou fa. ( Philipi). 3,12-15). E hinaaro te mau Kerisetiano atoa i te faaoreraa hara (Mat 6,12; 1. Johannes 1,8-9) me tupu i roto i te aroha noa me te matauranga (2. Petrus 3,18). Me piki ake te whakatapu puta noa i te oranga.

Eita râ to tatou haamo‘araa e hope i roto i teie oraraa. Te faataa ra o Grudem e: “Ia mauruuru tatou e tei roto te haamo‘araa i te taata taatoa, e tae noa ’tu to tatou tino (2. Koriniti 7,1; 2. Teharonika 5,23), i reira tatou e ite ai e eita te haamo‘araa e hope roa e tae noa’tu i te taime e ho‘i mai ai te Fatu e e farii tatou i te mau tino ti‘a-faahou-raa ».6 Ei reira ana‘e tatou e faaorahia ’i i te mau hara atoa e e horoahia mai te hoê tino hanahana mai te Mesia. ( Philipi 3,21; 1. Johannes 3,2). Na tenei tumanako ka tupu tatou i runga i te whakatapu ma te pure i a tatou ano.1. Johannes 3,3).

Tohutohu a te Paipera mo te whakatapu

I kite au i te manaakitanga hei akiaki i te pono ki te ngohengohe whai hua mai i te aroha. Kei roto i te Faufaa Hou nga whakatupato maha, a he mea tika kia kauwhau ratou. He mea tika ki te whakapiri whanonga i runga i te kaupapa o te aroha, me te mutunga
ta tatou kotahitanga me te Karaiti na roto i te Wairua Tapu ko te puna o te aroha.

Ahakoa te whakahonore i te Atua me te mohio ko te manaakitanga kia tiimata o o tatou whanonga katoa, ka whakatau ano hoki kei roto i tenei ngakau te aroha noa ki nga ngakau whakapono katoa, me to matou whakahau ki a raatau kia urupare ki tenei aroha noa.

Kei te tohaina e McQuilken he mahinga pono, kaua ki te tikanga kaupapa aika.7 Kaore ia e kii ko te hunga whakapono katoa he rite ki nga mahi whakatapu. Ka tautokohia e ia nga kaupapa tino tiketike, engari me te kore e tino whakaaro. Ko tana whakatupato kia mahi hei mutunga ko te whakatapu he pai. Ka whakapumautia e ia nga whakatupato i tuhia mo te taivareatanga kaua ki te kuiti i nga whakatau a te tohunga mo te manawanui o te hunga tapu.

He mea nui te whiwhinga ki te whakapono na te whakapono ko te putake o nga Whakapono katoa, a ko te whakapono he putanga whai kiko i roto i o taatau ao. Ko te tikanga o te tipu he whaihua: te inoi, te karaipiture, te whakahoahoa, me te huarahi maia ki nga whakamatautau. Ka akiaki a Robertson ki nga Karaitiana kia tupu me te whakaatu ma te kore e nui te tono me nga tumanako.

Kei te akiakihia nga Karaitiana kia riro i a raatau i muri o te whakapuakanga a te Atua; e whai mai ana te mea nui. Kia ora nga Karaitiana i te ora tapu na te mea i kii te Atua ki a ratou he tapu me te hiahia mo ta raatau mahi.

Michael Morrison


1 RE Allen, ed. The Concise Oxford Dictionary of Current English, 8th Edition, (Oxford, 1990), p. 1067.

2 I roto i te Faufaa Tahito (OT) he tapu te Atua, he tapu tona ingoa, he tapu ia (neke atu i te 100 nga wa katoa). I roto i te New Testament (NT) "tapu" he nui ake te tono ki a Ihu i to te Matua (14 nga wa ki te toru nga wa), engari he maha atu ki te Wairua (e iwa tekau nga wa). Ko te OT e korero ana mo te iwi tapu (nga tangata whakatapua, nga tohunga me nga tangata) e 36 nga wa, i te nuinga o te waa mo o raatau mana; e 50 taime to te NT no te feia mo‘a. Ko te OT e korero ana mo nga wahi tapu e 110 nga wa; te NT 17 noa nga wa. Ko te OT e korero ana mo nga mea tapu e 70 nga wa; te NT e toru noa nga wa hei whakapakoko mo te iwi tapu. Ko te OT e korero ana mo nga wa tapu i roto i nga rarangi 19; kore rawa te NT e kii he tapu te wa. I runga i nga waahi, nga mea, me te wa, ko te tapu e pa ana ki te mana kua tohua, ehara i te whanonga morare. I roto i nga hiahia e rua, he tapu te Atua, no roto i a ia te tapu, engari he rereke te ahua o te tapu ki te tangata. Ko te tohu o te New Testament i runga i te tapu e pa ana ki nga tangata me o ratou whanonga, ehara i te ahuatanga motuhake mo nga mea, nga waahi, me nga wa.

3 I roto i te OT rawa, ko te whakatapu ehara i te tikanga mo te whakaoranga. E itehia te reira no te mea ua haamo‘ahia te mau mea, te mau vahi, e te mau tau, e no te nunaa Iseraela te reira. He whakamahinga o te kupu "whakatapu" e kore e korero mo te whakaoranga ka kitea ano i roto 1. Koriniti 7,4 kitea - kua whakanohoia tetahi tangata whakaponokore ki tetahi waahanga motuhake mo te whakamahi a te Atua i tetahi huarahi. Hiperu 9,13 ka whakamahi i te kupu "tapu" ki te tohu i te mana oro i raro i te kawenata tawhito.

4 Te tapao ra o Grudem e i roto e rave rahi mau irava i roto i te Hebera, ua tuea te parau ra “haamo‘ahia” i te parau ra “tiahia” i roto i te mau parau a Paulo (W. Grudem, Systematic Theology, Zondervan 1994, api 748, nota 3).

5 John Wesley, "A Plain Account of Christian Perfection," i roto i te Millard J. Erickson, ed. Readings in Christian Theology, Volume 3, The New Life (Baker, 1979), 159.

6 Grudem, wh. 749.

7 J. Robertson McQuilken, "The Keswick Perspective," Five Views of Sanctification (Zondervan, 1987), pp. 149-183.


pdftapu