Atua: E toru atua?

E kii ana te Tokotoru te tohu e toru nga atua?

Ko etahi ka he ki te whakapae ko te Tikanga mo te Tokotoru. E kii ana ratou i enei korero: Mena he "tangata" te Atua, te Matua, na he Atua ano ia i roto i a ia ano (no te mea kei a ia nga ahuatanga o te atua). Ka kiia e ia he "kotahi" te Atua. He pera ano te korero mo te Tama me te Wairua Tapu. Na e toru nga atua motuhake.

Koinei te pohehe noa e pa ana ki te whakaaro Triniti. Inaha, e parau mau te parau no te Toru Tahi e parau e, te Metua, te Tamaiti e te Varua Mo'a anei, ua faaî ratou i te huru mau o te Atua. Kaore e taea e tatou te whakapohehe i te tritheism me te Torotoru. Ko te mea e korero ana te Torotoru mo te Atua ko te Atua he tangata kotahi, engari e toru nga ahuatanga o nga ahuatanga o roto o taua ahua. Ko te kaitohutohu Karaitiana a Emery Bancroft kei roto i tana pukapuka Christian Theology ("Te Whakapono Karaitiana"), wh. 87-88, penei:

" Ko te matua ehara hoki tenei i te Atua; no te mea ehara te Atua anake te Matua, engari ko te Tama me te Wairua Tapu. Ko te kupu matua e tohu ana i te rereketanga o te mana o te tangata, e pa ana ki te Atua me te Tama me te Wairua Tapu ki te Hahi.

Ko te tama ehara hoki tenei i te Atua; ehara hoki te tama i te tama, engari he papa, he wairua tapu hoki. Ko te tama e tohu ana i te rereketanga o te atua atua e pa ana ki te Matua me te Matua i tonoa e te Matua ki te whakahoki i te ao, ka tukuna ano e ia te Wairua Tapu ki te Matua.

Ko te Wairua Tapu ehara hoki tenei i te Atua; ehara hoki te Atua i te Wairua Tapu, engari he matua ano hoki tana tama. Ko te Wairua Tapu e tohu ana i te rereketanga o te atua atua e pa ana ki te Matua me te Tama, kua tonoa mai hoki e ia kia whakaoti i nga mahi whakahou i te hunga kore-kore, me te whakatapu i te Hahi. "

Ki te ngana kia marama ki te maatauranga Tuarua, me matua tupato taatau ki te whakamahi me te maarama ki te kupu "Atua". Hei tauira, ko nga korero katoa o te Kawenata Hou mo te kotahitanga o te Atua, he rereke ano i waenga ia Ihu Karaiti me te Atua te Matua. I tenei wa, he awhina te tikanga a Bancroft. Hei whakatikatika, me korero tatou mo te "Atua te Matua", "Te Atua te Tama" me "Te Atua, te Wairua Tapu", e pa ana ki a tatou ki te hypostasis, te "tangata ranei" o te Atuanga.

He tika he korero korero mo nga "herenga", ki te whakamahi i nga taapiri, ki te whakamatau ranei ki te whakamarama i te ahua o te Atua mo etahi atu huarahi. Ko tenei raru he pai te maarama a nga kairangahau Karaitiana. I roto i tana tuhinga The Point of Trinitarian Theology ("The Point of the Trinitarian Theology", 1988, Toronto Journal of Theology), e kii ana a Roger Haight, he kaiako i te Kura Tuarua o Toronto, mo tenei whakaritenga. Ka whakamihi atu ia i etahi o nga raru o te Tikanga Tuarua, engari ka whakamarama ano hoki he pehea te korero a te Toru Tangi he aha te ahua o te Atua - tae noa ki te iti noa o te tangata he mohio ki tenei ahua.

He kaiwhakaari nui a Millard Erickson, he tohunga nui o te tohunga me te ahorangi o te kaupapa. I roto i tana pukapuka God in Three Persons ("Te Atua i nga Tangata Tuarua") kei te wharangi 258 e korero ana ia ki te whakauru o te "kuware" na tetahi o nga kaiwhakaako me ona ake tangata:

"Kua tirotirohia e [Stephen] Davis nga korero whakamarama o te ao [mo te Tokotoru] me te kite kaore i te tutuki i a ratau te whakapae, he pono ia i te mohio kei te pa ki tana korero , Ko ia pea i pono ake i te pono ki te nuinga o te hunga e uaua ana ki te whakapae kaore tatou e mohio he pehea te Atua kotahi me te pehea e toru o ia. "

Maarama maamaa me pehea te Atua kotahi kia toru ai i te wa kotahi? Mena kaore. Kaore e kitea he mohio ki te Atua e penei ana ia. Ehara i te mea ko ta tatou wheako he whāiti noa, engari ko ta tatou reo. Ko te whakamahinga o te kupu "taangata" hei utu mo te hypostasis mai i te Atua, he whakapiringa. Ka hiahia tatou ki tetahi kupu e whakakoi ana i te ahua whaiaro o to tatou Atua, me te waahi kei roto i te kaupapa o te rereketanga. Heoi, ko te kupu "taangata" kei roto ano hoki i te whakaaro kia wehea i te wa e pa ana ki te tangata. Ko nga akonga a te Toru he mohio kaore i te Atua te momo o te roopu tangata. Engari he aha te tangata o te "atua hanahana?" Kaore matou i te whakautu. Ka whakamahia e matou te kupu "taangata" mo nga hypostasis a te Atua na te mea he kupu whaiaro, me runga ake i nga mea katoa, no te mea he tangata tangata tetahi i ana mahi ki a tatou.

Ki te paopao tetahi ki te kaupapa o te Torotoru, kaore ia e whakamarama hei pupuri i te whakakotahitanga o te Atua - he tino tohu mo te Paipera. Koinei te take i hangaia ai e nga Karaitiana tenei kaupapa. Ua farii ratou i te parau mau e hoê nei te Atua. Engari i hiahia ano ratou ki te whakamarama he mea korero ano hoki a Ihu Karaiti i roto i nga karaipiture mo te taha atua. Pēnā ka pā ana ki te Wairua Tapu. I whanaketia te maatauranga o te Torotoru me te hiahia kia whakamarama, na te mea e kii ana nga kupu me nga whakaaro o te tangata, me pehea te Atua kotahi kotahi me te toru i te wa kotahi.

Ko etahi atu whakamarama o te natura o te Atua kua paihia i roto i nga rautau. Ko te Arianism tetahi tauira. E kii ana te ariā nei he mea hanga te tama kia tiakina ai te kotahitanga o te Atua. Heoi, ko te whakatau whakamutunga a Arius i tino rite na te mea kaore e taea te tama te hanga, a ka waiho tonu hei Atua. Ko nga kaupapa katoa kua whakatakotoria ki te whakamarama i te ahua o te Atua mo te whakakitenga o te Tama me te Wairua Tapu kua whakamatauria e kore ko te hapa anake engari ko te tino mate. Koinei te take o te akoanga a Torotoru hei whakamarama mo te taiao a te Atua, e tiakina ana e ia te pono o te whakaaturanga Paipera, he maha nga rautau.

na Paul Kroll


pdfAtua: E toru atua?