He aha te karakia?

026 wkg bs karakia

Ko te karakia te whakautu a te Atua ki te kororia o te Atua. He mea whakahihiri na te aroha o te Atua, ka puta mai i te whakakitenga whaiaro a te Atua ki tana hanganga. I roto i te karakia ka uru te tangata whakapono ki te korero ki te Atua te Matua na roto ia Ihu Karaiti i takawaenga e te Wairua Tapu. Te auraa atoa o te haamoriraa, ma te haehaa e te oaoa e tuu i te Atua i te parahiraa matamua i roto i te mau mea atoa. Ka whakaatuhia i roto i nga waiaro me nga mahi penei: te inoi, te whakamoemiti, te whakanui, te atawhai, te mahi tohu, te ripeneta (John). 4,23; 1. Johannes 4,19; Piripi 2,5-11; 1. Petrus 2,9-10; Epeha 5,18-20; Kolosa 3,16-17; Roma 5,8-11; 12,1; Hiperu 12,28; 13,15-16o).

He tika te honore me te whakamoemiti i te Atua

Ko te kupu Ingarihi "karakia" e tohu ana ka whakatauhia e te tangata he uara me te whakaute ki tetahi. He maha nga kupu Hiperu me nga kupu Kariki kua whakamaoritia hei karakia, engari kei roto i nga kupu matua te kaupapa o te mahi me te mahi, penei i ta te pononga i whakaatu ki tona rangatira. Te faaite ra ratou i te mana‘o e o te Atua ana‘e te Fatu i nia i te mau tuhaa atoa o to tatou oraraa, mai ta te Mesia i pahono atu ia Satani i roto i te Mataio. 4,10 te faahoho‘ahia ra: «A haere ê atu oe, e Satani! Ua papaihia hoi, E haamori oe i to Atua ia Iehova, e e haamori oe ia ’na ana‘e ra.” (Mat 4,10; Ruka 4,8; 5 Mane. 10,20).

Ko etahi atu ariā ko te patunga tapu, ko te tuohu, ko te whaki, ko te whakanui, ko te karakia, me era atu.
Ua parau te Mesia e “ua tae i te hora e haamori ai te feia haamori mau i te Metua ma te varua e te parau mau; e hiahia ana hoki te matua ki te hunga pera. E varua te Atua, e te feia e haamori ia ’na e tia ia haamori ia ’na ma te varua e te parau mau » (Ioane 4,23-24o).

Ko te korero i runga ake nei e kii ana ko te karakia ki te Matua me te mea he waahanga nui o te oranga o te tangata whakapono. Mai te Atua te Varua, e ere atoa ta tatou haamoriraa i te pae tino noa, e tauahi atoa râ i to tatou tino taatoa e ia niuhia i nia i te parau mau (a tapao e o Iesu, te Parau, te parau mau - hi‘o Ioane 1,1.14; 14,6; 17,17).

Ko te oranga katoa o te whakapono ko te karakia hei whakautu ki nga mahi a te Atua, ma te aroha ki a "Ihowā to tatou Atua ma o tatou ngakau katoa, ma o tatou wairua katoa, ma to tatou hinengaro katoa, ma to tatou kaha katoa" (Mareko 1).2,30). Te faaite ra te haamoriraa mau i te hohonuraa o te mau parau a Maria: “E faateitei tau varua ia Iehova.” (Luka 1,46). 

"Ko te karakia te oranga katoa o te Hahi, na te hapori o te hunga whakapono, na roto i te kaha o te Wairua Tapu, e kii ana te Amine ki te Atua, ki te Matua o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti (kia pena!)" (Jinkins 2001: 229).

Ko nga mea katoa ka mahia e te Karaitiana he waahi mo te karakia whakawhetai. “E te mau mea atoa ta outou e rave i roto i te parau e te ohipa, e rave i te mau mea atoa ma te i‘oa o te Fatu ra o Iesu, ma te haamaitai i te Atua te Metua na roto ia ’na.” (Kolosa. 3,17; titiro hoki 1. Koriniti 10,31).

Ihu Karaiti me te karakia

Te faahiti ra te tuhaa i nia nei e te haamauruuru nei tatou na roto ia Iesu Mesia. Mai ia Iesu, te Fatu “te Varua” (2. Koriniti 3,17) i te mea ko to tatou takawaenga, ko to tatou Kaiwawao, na roto ia ia ta tatou karakia ki te Matua.
Aita te haamoriraa e titau ra i te mau arai taata mai te mau tahu‘a, no te mea ua faafaitehia te huitaata e te Atua na roto i te poheraa o te Mesia e na roto ia ’na “e tia ’i i te Metua i te varua hoê ra” ( Ephesia. 2,14-18). Ko tenei whakaakoranga te tuhinga taketake o te whakaaro a Martin Luther mo "te tohungatanga o te hunga whakapono katoa". «... ka karakia te Hahi ki te Atua i te mea ka uru ia ki te karakia tino tika (leiturgia) ta te Karaiti e tuku ana ki te Atua mo tatou.

I karakia a Ihu Karaiti i nga huihuinga nui o tona oranga. Ko tetahi o enei huihuinga ko te whakanui i tona whanautanga (Mat 2,11) i te oaoaraa te mau melahi e te mau tiai mamoe ( Luka 2,13-14. 20), e i to ’na tia-faahou-raa ( Mataio 28,9. 17; Ruka 24,52). I te roaraa o ta ’na taviniraa i te fenua nei, ua haamori te taata ia ’na ei pahonoraa i ta ’na taviniraa ia ratou (Mat 8,2; 9,18; 14,33; Markus 5,6 etc.). epiphany 5,20 e kii ana mo te Karaiti: "E tika ana te reme i patua."

Koropiko ngatahi i roto i te Kawenata Tawhito

"Ka whakamoemiti nga tamariki a nga tamariki ki au mahi, ka whakapuaki i au mahi nunui. Ma ratou e korero tou honore, te honore o tou kororia; ma ratou e korero au mahi nunui, e korero hoki i tou kororia; Ia arue ratou i to maitai rahi e to oe ra parau-tia.” (Salamo 145,4-7o).

Ko te whakanui i te whakamoemiti, me te koropiko, kua putake mai i roto i nga korero a te Paipera.
Noa ’tu e te vai ra te mau hi‘oraa o te tusia e te faaturaraa o te taata tataitahi e te ohipa haamoriraa etene, aita e hi‘oraa papu o te haamoriraa amui i te Atua mau hou te haamauraahia o Iseraela ei nunaa. Ko te tono a Mohi ki a Parao kia tukua nga tama a Iharaira ki te whakanui i a Ihowa ko tetahi o nga tohu tuatahi o te karanga ki te karakia huihui (2. Mose 5,1).
I to ratou haereraa i te Fenua i tǎpǔhia, ua faataa Mose i te tahi mau mahana oroa ta te mau ati Iseraela e faatupu i te pae tino. Ka whakamaramatia enei i roto i te Exodus 2, 3. Exodus 23 me te whakahua i etahi atu wahi. Ka hoki to ratou tikanga ki nga whakamaharatanga o te haerenga mai i Ihipa me o ratou wheako i te koraha. Ei hi‘oraa, ua haamauhia te Oroa Patiaraa tiahapa ia ite te huaai o te mau ati Iseraela “i te huru o te Atua i te hamaniraa i te tamarii a Iseraela i roto i te tiahapa” i to ’na aratairaa mai ia ratou i rapae i te fenua o Aiphiti (3. Mohi 23,43).

E ere te hi‘opoaraa i teie mau tairururaa mo‘a i te hoê tarena liturique opanihia no te mau ati Iseraela, te itehia ra i roto i te mau parau mau o te mau Papai e ua tapirihia e piti atu â mahana oroa matahiti no te faatiamâraa i te fenua i muri a‘e i roto i te aamu o Iseraela. Te hoê o te oroa Purima, te hoê taime “no te oaoa e te oaoa, te oroa e te oroa” (Esther [space]]8,17; hoki Johannes 5,1 he korero mo te hakari o Purimi). Te tahi o te oroa haamo‘araa ïa i te hiero. E waru nga ra ka timata i te rua o nga maramataka Hiperu5. Kislew (Tihema), me te purenga o te temepara me te wikitoria i runga i a Antiochus Epiphanes na Hura Maccabeus i te tau 164 BC i whakanuia na roto i te tohu o te marama. Tei roto o Iesu iho, “te maramarama o teie nei ao”, i roto i te hiero i taua mahana ra (Ioane 1,9; 9,5; 10,22-23o).

Ua poro-atoa-hia te mau mahana haapaeraa maa huru rau i te mau tau i faataahia (Zekaria 8,19), a kua kitea nga marama hou (Esra [space]]3,5 etc.). Te vai ra te mau oro‘a, te mau oroa, e te mau tusia i te mau mahana atoa e te mau hebedoma atoa. Ko te hapati o ia wiki he "huihui tapu" (3. Mohi 23,3) me te tohu o te kawenata tawhito (2. Mohi 31,12-18) i waenganui i te Atua me nga tamariki a Iharaira, me tetahi mea homai ano na te Atua hei okiokinga mo ratou (2. Mohi 16,29-30). I te taha o nga ra tapu a nga Riwaiti, ka kiia te hapati he waahanga o te Kawenata Tawhito (2. Mohi 34,10-28o).

Ko te temepara tetahi mea nui ki te whanaketanga o nga karakia o te Kawenata Tawhito. Me tona temepara, ko Hiruharama te wahi nui i haere ai te hunga whakapono ki te whakanui i nga ra hakari katoa. E hiahia ana ahau ki te whakaaroaro i taua mea, ka riringi i toku ngakau ki ahau: ano toku ahua mo te haereere i roto i te hunga maha, ki te karanga me te koa ki te whare o te Atua,
e te haamauruururaa i roto i te nahoa o te feia e faahanahana ra » (Salamo 42,4; hi‘o atoa 1Chr 23,27-32; 2Chr 8,12-13; Hoani 12,12; Nga Mahi a nga Apotoro 2,5-11 me etahi atu).

Ko te whai waahi katoa ki nga karakia mo te iwi i herea i raro i te kawenata tawhito. I roto i te waahi o te temepara, ko nga wahine me nga tamariki i te nuinga o te wa ka kore e uru ki te waahi karakia. Ko nga whanau whanau kore-kore me nga momo iwi rereke penei i nga Moapi e kore rawa e uru ki te whakaminenga (Deut 5).3,1-8th). He mea pai ki te tātari i te kaupapa Hiperu o "kaore rawa". I te pae o to ’na metua vahine, no roto mai o Iesu i te hoê vahine Moabi o Ruta te i‘oa (Luka 3,32; Matiu 1,5).

Koropiko ngatahi i roto i te Kawenata Hou

He rereketanga rereke kei waenga i te Kawenata Tawhito me te Kawenata Hou mo te tapu mo te karakia. Ka rite ki te korero i mua ake nei, i roto i te Kawenata Tawhito etahi waahi, waa, me nga taangata i kiia he tapu rawa atu no reira he nui ake te whaitake ki nga mahi karakia atu i etahi atu.

Ma te Kawenata Hou ka neke atu tatou mai i te Whakaaetanga Tawhito ki te whakakotahitanga o te Kawenata Hou mai i te tirohanga tapu me te koropiko. mai i etahi waahi me nga taangata ki nga waahi katoa, nga waa me nga taangata.

Ei hi‘oraa, ua riro te sekene e te hiero i Ierusalema ei mau vahi mo‘a “i reira te taata e haamori ai” (Ioane 4,20), area o Paulo e faaue ra e eiaha noa te mau tane “ia tuu i te rima mo‘a i te mau vahi atoa” i roto i te Faufaa Tahito aore ra te mau vahi haamoriraa ati Iuda, te hoê peu i taaihia i te vahi mo‘a i roto i te hiero (1. Timotiiti 2,8; Himene 134,2).

I roto i te Faufaa Apî, e tupu te mau rururaa a te amuiraa i roto i te mau fare, i roto i te mau piha teitei, i te hiti anavai, i te hiti o te mau roto, i nia i te mau aivi, i roto i te mau fare haapiiraa, e te tahi atu mau mea (Mareko 1).6,20). Ka riro te hunga whakapono hei temepara i noho ai te Wairua Tapu (1. Koriniti 3,15-17), a ka huihui ratou ki nga wahi katoa e arahi ai te Wairua Tapu ia ratou ki nga huihuinga.

Mo nga ra tapu o te Kawenata Tawhito penei i "tetahi hararei, marama hou, hapati" he tohu enei "he atarangi o te heke mai", ko te mea pono ko te Karaiti (Kolosa. 2,16-17) No reira, ka whakarerea te whakaaro mo nga wa motuhake o te karakia mo te ki tonu o te Karaiti.

He herekore ki te whiriwhiri i nga wa karakia i runga i nga ahuatanga o te tangata, o te hapori me nga tikanga. « Te mana‘o nei te tahi e mea teitei a‘e te hoê mahana i te tahi; engari te whakaaro o etahi he rite tonu nga ra katoa. Ua papu te taata atoa i to ’na mana‘o » (Roma 14,5). I roto i te Faufaa Apî, e tupu te mau putuputuraa i te mau taime taa ê. Ko te kotahitanga o te hahi i kitea i roto i te oranga o te hunga whakapono ki a Ihu na roto i te Wairua Tapu, ehara i nga tikanga tuku iho me nga maramataka karakia.

Mo nga tangata, i roto i te Kawenata Tawhito ko nga tangata anake o Iharaira hei kanohi mo te iwi tapu o te Atua.1. Petrus 2,9-10o).

Mai roto mai i te Faufaa Apî te haapii nei tatou e, aita e vahi mo‘a a‘e i te tahi atu mau vahi, aita e taime tei hau a‘e i te mo‘a i te tahi atu, e aita e taata tei hau a‘e i te mo‘a i te tahi atu. Te haapii nei tatou e te Atua “e ore e hi‘o i te taata” (Te Ohipa a te mau Aposetolo 10,34-35) kare hoki e titiro ki nga wa me nga waahi.

Te faaitoito nei te Faufaa Apî i te ohipa haaputuputuraa (Hebera 10,25).
Mea rahi tei papaihia i roto i te mau rata a te mau aposetolo no nia i te ohipa e tupu ra i roto i te mau amuiraa. "Kia tupu nga mea katoa hei whakapakari!" (1. Koriniti 14,26) e ai ta Paulo, e te tahi atu â: “Ia haere râ te mau mea atoa ma te tura e te nahonaho” (1. Koriniti 14,40).

Ko nga ahuatanga matua o te karakia huihui ko te kauwhau i te Kupu (Acts 20,7; 2. Timotiiti 4,2), te arueraa e te haamauruururaa ( Kolosa 3,16; 2. Teharonika 5,18), te Taparuraa no te evanelia e no te tahi e te tahi ( Kolosa 4,2-4; Hemi 5,16), Tautururaa i te mau poro‘i no ni‘a i te ohipa o te evanelia (Te Ohipa 14,27) me nga koha mo te hunga rawakore i roto i te hahi (1. Koriniti 16,1-2; Piripi 4,15-17o).

Ko nga huihuinga motuhake o te karakia ko te whakamaharatanga ki te patunga a te Karaiti. I mua tonu o tona matenga, ka whakatuhia e Ihu te Hapa a te Ariki ma te whakarereke katoa i nga tikanga o te kapenga o te Kawenata Tawhito. Engari i te whakamahi i te whakaaro maarama o te reme hei whakaatu i tona tinana i pakaru mo tatou, i kowhiria e ia he taro i whatiia ma tatou.

I tua atu, i whakauruhia e ia te tohu o te waina, e tohu ana i ona toto i whakahekehia mo tatou, ehara i te waahanga o te Pasa. I whakakapia e ia te kapenga o te Kawenata Tawhito ki te karakia o te Kawenata Hou. I nga wa katoa e kai ai matou i tenei taro, e inu ana i tenei waina, e kauwhautia ana e matou te matenga o te Ariki, kia hoki mai ra ano ia6,26-28; 1. Koriniti 11,26).

Ko te karakia ehara i te mea mo nga kupu me nga mahi whakanui me te whakanui ki te Atua. He korero ano mo to tatou ahua ki etahi atu. No reira, mea tano ore te haereraa i te haamoriraa ma te ore e faatupu i te hau (Mat 5,23-24o).

Ko te karakia he tinana, he hinengaro, he hinengaro, he wairua. Tei roto to tatou oraraa taatoa. E horoa tatou ia tatou iho “ei tusia ora, te mo‘a e te au i te Atua”, o ta tatou ïa haamoriraa tano ( Roma 12,1).

kati

Ko te koropiko te whakaaturanga o te mana me te honore o te Atua i whakaatuhia mai i roto i te oranga o te tangata whakapono me te urunga atu ki te hapori o te hunga whakapono.

na James Henderson